Τα Καλά νέα: Μαρτίου 2009

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2009

Χαρούκι Μουρακάμι - Ένας Ιάπωνας διανοούμενος

Το Βραβείο Ιερουσαλήμ για την ελευθερία του ατόμου στην κοινωνία είναι ένα διετήσιο λογοτεχνικό βραβείο που απονέμεται σε συγγραφείς οι οποίοι στο έργο τους ασχολούνται με θέματα όπως η ανθρώπινη ελευθερία, η κοινωνία, η πολιτική και η κυβέρνηση. Εχει απονεμηθεί σε σημαντικούς συγγραφείς όπως ο Ράσελ, ο Μπόρχες, ο Ιονέσκο, ο Οκτάβιο Παζ, ο Σάμπατο , ο Κούντερα, ο Γκράχαμ Γκρήν, ο Κούτσι, ο Σεμπρούν και άλλους.
Φέτος απονεμήθηκε στον Χαρούκι Μουρακάμι, τον πιό σημαντικό σύγχρονο Ιάπωνα συγγραφέα. Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την ομιλία αποδοχής του βραβείου μπροστά στο ισραηλινό κοινό.
...Ήλθα σήμερα στην Ιερουσαλήμ ως συγγραφέας, δηλαδή ως επαγγελματίας αφηγητής ψεμάτων. Σήμερα, όμως, δεν προτίθεμαι να πω ψέματα. Θα προσπαθήσω να είμαι όσο πιο ειλικρινής μπορώ. Υπάρχουν κάποιες ημέρες τον χρόνο που λέω την αλήθεια, και σήμερα είναι μία απ΄ αυτές. Επιτρέψτε μου λοιπόν να καταθέσω ένα πολύ προσωπικό μήνυμα. Κάτι που έχω πάντα στο μυαλό μου όταν γράφω μυθιστορήματα. Δεν έχω φτάσει να το γράψω σ΄ ένα κομμάτι χαρτί και να το κολλήσω στον τοίχο: θα έλεγα ότι είναι χαραγμένο στον τοίχο του μυαλού μου. Και είναι το εξής:
«Ανάμεσα σ΄ έναν ψηλό, συμπαγή τοίχο και σ΄ ένα αυγό που σπάει πάνω του, θα είμαι πάντα από την πλευρά του αυγού».
Ανεξάρτητα από το πόσο δίκιο έχει ο τοίχος και πόσο άδικο το αυγό, εγώ θα είμαι με το αυγό. Κάποιος άλλος θα πρέπει να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο: ίσως ο χρόνος ή η Ιστορία. Αν υπήρχε ένας συγγραφέας που, για οποιονδήποτε λόγο, έγραφε βιβλία που είναι από την πλευρά του τοίχου, τι αξία θα είχαν αυτά τα βιβλία;
Ποιο είναι το νόημα αυτής της μεταφοράς; Μερικές φορές είναι απλό και καθαρό. Οι άνθρωποι που βάζουν βόμβες και τα τανκς και οι ρουκέτες και οι οβίδες λευκού φωσφόρου είναι αυτός ο ψηλός, συμπαγής τοίχος. Τα αυγά είναι οι άοπλοι πολίτες που συντρίβονται και καίγονται και πυροβολούνται από τα παραπάνω. Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο νόημα. Καθένας από μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, είναι ένα αυγό. Καθένας από μας είναι μια μοναδική, αναντικατάστατη ψυχή, κλεισμένη σε ένα εύθραυστο καβούκι. Και καθένας από μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν ψηλό, συμπαγή τοίχο. Ο τοίχος έχει ένα όνομα: είναι «το Σύστημα». Υποτίθεται ότι το Σύστημα μας προστατεύει, αλλά μερικές φορές αποκτά μια δική του ζωή, και τότε αρχίζει να μας σκοτώνει και να μας βάζει να σκοτώνουμε άλλους- ψυχρά, αποτελεσματικά, συστηματικά.
Ένα πράγμα θέλω να σας πω σήμερα. Είμαστε όλοι ανθρώπινα όντα, άτομα όλων των εθνικοτήτων και των φυλών και των θρησκειών, εύθραυστα αυγά απέναντι σ΄ έναν συμπαγή τοίχο που λέγεται το Σύστημα. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, δεν έχουμε καμιά ελπίδα να νικήσουμε. Ο τοίχος είναι πολύ ψηλός, πολύ δυνατός- και πολύ κρύος. Αν έχουμε οποιαδήποτε ελπίδα, προέρχεται από την πίστη μας στη μοναδικότητα της δικής μας ψυχής και των ψυχών των άλλων, και από τη ζεστασιά που αισθανόμαστε όταν ενώνουμε τις ψυχές μας.
Δεν πρέπει να αφήσουμε το Σύστημα να μας εκμεταλλευτεί. Δεν πρέπει να το αφήσουμε να αποκτήσει τη δική του ζωή. Δεν μας έφτιαξε το Σύστημα: εμείς το φτιάξαμε. Αυτό είχα να σας πω...''

Χαρούκι Μουρακάμι

ΥΓ. Στην Ελλάδα βιβλία του Χαρούκι Μουρακάμι που κυκλοφορούν είναι Το Κυνήγι του Αγριοπρόβατου (Εκδόσεις Καστανιώτη) , Νορβηγικό Δάσος (Εκδόσεις Ωκεανίδα) , Το Κουρδιστό Πουλί (Εκδόσεις Ωκεανίδα), Σπούτνικ Αγαπημένη (Εκδόσεις Ωκεανίδα)
Πηγή: http://universalreporters.blogspot.com/2009/03/blog-post_20.html

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2009

Το δωρεάν είναι καλύτερο

Τα καταστήματα στο τρίγωνο γύρω από το Ground Ζero, στη Νέα Υόρκη, κάνουν μεγάλες εκπτώσεις. Αλλά ο κόσμος δεν έχει λεφτά να ψωνίσει και τα περισσότερα είναι άδεια. Εκτός από ένα.

Η ιδέα ανήκει σε δύο καλλιτέχνιδες, την Αθίνα Ρόμπλες και την Άννα Στάιν. Άρχισαν να επεξεργάζονται το σχέδιό τους πριν από 18 μήνες. Κι όταν έλαβαν μια δωρεά ύψους 9.000 δολαρίων από μια τοπική πολιτιστική ένωση και το Ταμείο της 11ης Σεπτεμβρίου, ήταν έτοιμες να ανοίξουν το Δωρεάν Κατάστημα (Free Store). «Όταν αρχίσαμε, φοβόμασταν ότι θα μας τελείωναν πολύ γρήγορα τα είδη που προσφέραμε», λέει η Ρόμπλες στον ανταποκριτή της Γκάρντιαν. «Δύο ημέρες μετά, όμως, πάψαμε να ανησυχούμε: ο κόσμος έφερνε τσάντες γεμάτες με πράγματα που μας άφηνε σε αντάλλαγμα γι΄ αυτά που έπαιρνε».

Στον κόσμο της μεταμοντέρνας διαφήμισης, η λέξη «δωρεάν» είναι συνήθως παραπλανητική. Αλλά το κατάστημα που άνοιξε την περασμένη Παρασκευή στη Νassau Street τιμά πλήρως την επιγραφή του. Μπαίνεις μέσα, διαλέγεις ένα προϊόν που πιστεύεις ότι σου χρειάζεται και το παίρνεις μαζί σου χωρίς να πληρώσεις δεκάρα. Κάθε συναλλαγή καταγράφεται και ο πελάτης παίρνει κανονική απόδειξη. «Υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή στην ιστορία αυτής της χώρας που οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να βοηθούν ο ένας τον άλλον», τονίζει η Ρόμπλες.

Ο Κέβιν πήρε ένα βιβλίο που τιτλοφορείται Μεγάλα σεξουαλικά ταξίδια. Γιατί ένιωσε ότι χρειάζεται ένα τέτοιο βιβλίο; «Και γιατί όχι; Πάντα μπορείς να μάθεις κάτι». Ο Ρίτσαρντ, ένας ταξιδιωτικός πράκτορας που δουλεύει στη Γουόλ Στριτ, διάλεξε μια μεγάλη κορνιζαρισμένη φωτογραφία της Όντρεϊ Χέμπορν από το «Πρόγευμα στο Τίφανι΄ς». «Πληρώσαμε τις αυτοκινητοβιομηχανίες, πληρώσαμε τις τράπεζες, καιρός να κερδίσουμε κι εμείς κάτι», δηλώνει. Η Λάιζα Χάγκερμαν και η δεκάχρονη κόρη της, η Κίρα, έκριναν σκόπιμο να δωρίσουν στο κατάστημα ορισμένα βιβλία που δεν είχαν ανοίξει και μια σειρά από μέικ-απ που δεν ήταν του γούστου τους. «Δεν μας φαινόταν σωστό μόνο να πάρουμε», είπε η Λάιζα. «Free is cool», είπε η Κίρα.

Η προηγούμενη φορά που είχε γίνει κάτι παρόμοιο ήταν το 1967. Οι Diggers (Σκαπανείς), μια ομάδα χίπηδων που είχαν πάρει το όνομά τους από κάποιους Άγγλους ουτοπιστές του 17ου αιώνα, άνοιξαν στο Σαν Φρανσίσκο και τη Νέα Υόρκη μια σειρά από καταστήματα όπου οι βετεράνοι που επέστρεφαν από το Βιετνάμ μπορούσαν να ανταλλάξουν τις στολές τους με άλλα ρούχα και να φάνε δωρεάν σούπα. Η ιδέα είχε τόσο μεγάλη επιτυχία, ώστε οι Diggers ίδρυσαν στη συνέχεια δωρεάν νοσοκομεία για όσους δεν είχαν ασφάλιση και οργάνωσαν δωρεάν συναυλίες με συγκροτήματα όπως οι Grateful Dead. Οι δύο καλλιτέχνιδες δεν έχουν τόσο μεγάλες φιλοδοξίες. Το κοινωνικό τους πείραμα έχει περισσότερο καλλιτεχνικό παρά πολιτικό χαρακτήρα. Το κατάστημα την Κυριακή θα κλείσει, αλλά το μήνυμα που έστειλε κατά της απληστίας θα συνεχίσει να αιωρείται στην πόλη.

Προέλευση: http://diastaseis.blogspot.com/